e-WLD begrippen 

 
 
Filteren...

Overzicht

Gevonden: 1

BegripTrefwoord: dialectopgave (plaats)Omschrijving
graanschop, schepschop bats: bats (Baexem, ... ), batseschoep: batsǝšōp (Swalmen), batsschup: batsxøp (Sevenum), batšø̜p (Klimmen), blik: blęk (Milsbeek, ... ), bolschoep: bǫlsxup (As), denneschup: dɛnǝšøp (Rotem), denschoep: denšōp (Herkenbosch), dęnšōp (Neeritter, ... ), eus: hyǝst (Echt), ȳǝst (Peij), ūǝs (Montfort  [(houten schop)]  ), graanschup: grānšø.p (Teuven), houten schoep: hātǝ sxup (Berverlo), hō.tǝ sxop (Beringen), hōtǝ sxop (Lummen), hōtǝ sxup (Herk-de-Stad), hǭtǝ sxup (Hasselt, ... ), houteren schoep: hātǝrǝ sxup (Oostham), hǫu̯tǝrǝ sxup (Kerkhoven), houteren schup: hǫu̯.tǝrǝ šęp (Niel-bij-As), ijzeren batsschoep: īzǝrǝ batsxūp (Gennep, ... ), korenschoep: kōǝrǝšōp (Meeswijk), korenschup: ku̯ǫrǝšø̜p (Vroenhoven), kōrǝsxøp (Beringen, ... ), kōrǝsxęp (Kiewit), kōrǝšø̜p (Bunde, ... ), kǫǝrǝsxøp (Lommel), kǭrǝšø̜p (Montfort), kromschup: kromsxøp (Velden), palette (wa.): pa`lęt (Kozen, ... ), plut (Jeuk), plęt (Rummen, ... ), pǝlęt (Wintershoven), pan: pan (Maastricht  [(van ijzer)]  , ... ), panneschup: panǝšøp (Kerkrade), pannetje: pęnǝkǝ (Gennep, ... ), pɛŋkǝ (Herten, ... ), panschup: pansxøp (Grathem), panšø̜p (Klimmen, ... ), platte schup: platǝ šø̜p (Bocholtz, ... ), rakkerd: rakǝrt (Hout-Blerick  [(zelden)]  ), roffel: rufǝlšø̜p (Heerlen, ... ), roffelschup: rufǝlšøp (Amstenrade, ... ), rufǝlšø̜p (Cadier, ... ), rǫfǝlšøp (Bingelrade, ... ), rǫfǝlšø̜p (Beek, ... ), ronde schup: rōndǝ sxøp (Velden), schepel: šipǝl (Gronsveld  [(zelden)]  ), šēpǝl (Swalmen), schoep: skup (Gingelom, ... ), sxop (Berbroek, ... ), sxou̯p (Paal), sxup (Aalst, ... ), sxuǝp (Alken, ... ), sxōp (America, ... ), sxōǝp (Sevenum), sxūp (Blitterswijck, ... ), sxǭmp (Linde), šop (Baelen, ... ), šup (Berg, ... ), šōp (As, ... ), šōup (Kinrooi), šōǝp (Guttecoven, ... ), šūp (Bilzen, ... ), šūǝp (Herten, ... ), šūǫp (Echt), šűp (Mopertingen), schoepje: šypkǝ (Meijel), schoffelschup: sxǭfǝlsxęp (Kermt), schuit: šut (Meijel, ... ), šū.t (Boukoul, ... ), šūt (Baexem, ... ), schup: sxøp (America, ... ), šøp (Bocholtz, ... ), šø̄p (Gemmenich), šø̜p (Bree, ... ), šęp (Gelieren Bret, ... ), schupje: sxøpkǝ (Ospel), šøpkǝ (Helden, ... ), schupschoep: sxø̜psxup (Wellerlooi), steekpannetje: štɛ̄kpɛŋkǝ (Maasniel, ... ), troffel: trofǝl (Beringen, ... ), trufǝl (Achel, ... ), troffelschup: trofǝlšø̜p (Amby, ... ), trofǝlšęp (Gellik, ... ), trufǝlšøp (Mechelen), trufǝlšø̜p (Herderen, ... ), trufǝlšęp (Hees, ... ), trōfǝlšøp (Noorbeek, ... ), trűfǝlšęp (Mopertingen), vruchtenschoep: vrø̜xtǝšōp (Grathem, ... ), vruchtenschuit: vrøxtǝšūt (Vlodrop), vruchtenschup: vrøxtǝšøp (Bree, ... ), vrøxtǝšø̜p (Noorbeek, ... ), zolderschoep: zø̜ldǝršōp (Horn, ... ), zolderschuit: zøldǝršut (Herten, ... ) Als het graan gedorst en gewand is moet men het op een droge plaats bewaren, totdat het werd gemalen. De gewone bergplaats is de graanzolder (zie het lemma ''graanzolder'' in aflevering I.6), waar het graan ofwel op een hoop ligt, ofwel in zakken staat opgeslagen. Wanneer de graanhoop een tijdje gelegen heeft, moet deze worden gekeerd of omgezet opdat het graan niet verduft. Dit doet men met de graanschop, het voorwerp van dit lemma. Het gaat in dit lemma om het gereedschap dat dient om te scheppen: de schepschop, in tegenstelling tot de steek- of spitschop waarmee men de grond (of iets anders, zoals ingekuild voer, of slootkanten of turf) opensteekt en omspit. Dit laatste gereedschap is behandeld in het lemma ''spade, pitschop'' in aflevering I.1, blz. 121-122. Met de schepschop wordt niet alleen graan omgezet, maar ook grond verplaatst of kolen op een hoop bijeengebracht. Het type schop dat dient om te scheppen heeft een groot, stevig huis, met opstaande randen. Vroeger was het huis van hout, doorgaans van beukehout, en vormde één geheel met de steel; dit type schop heeft het het langst volgehouden als graanschop, dus voor de meest enge omschrijving voor de benamingen uit dit lemma. Voor de andere doeleinden waarvoor men de schepschop ook gebruikte, voor grond en kolen met name, werd het houten huis al snel door een los ijzeren huis vervangen. Als de woorden troffel en schop naast elkaar voorkomen, is de eerste van ijzer en de tweede van hout. Soms heeft een zegsman door middel van het voorgevoegde "graan-" of "koren-" aangegeven dat het om een schepschop gaat die voor het omzetten van graankorrels wordt gebruikt. Wanneer van een dergelijke samenstelling het tweede element gelijk is aan het simplex dat ook voor dezelfde plaats is opgegeven, dan worden deze min of meer toevallige voorvoegsels in dit lemma niet gehonoreerd en wordt alleen het simplex opgenomen. Zie afbeelding 16.' [N 18, 3, 7 en 10; JG 1a, 1b, 1c, 2c; GV K, 7; L 42, 41; Gwn 8, 26; Wi 5; monogr.; add. uit N 11, 28 en 88; N 14, 81; N 18, 21a] I-4