e-WLD begrippen 

 
 
Filteren...

Overzicht

Gevonden: 1

BegripTrefwoord: dialectopgave (plaats)Omschrijving
zaaivoren, diep ploegen akkeren: [akkeren] (Aalst, ... ), a.kǝrǝ (Simpelveld, ... ), akǝrǝ (Amby, ... ), akǝrǝn (Elen, ... ), á.kǝrǝ (Martenslinde), ákǝrǝ (Gellik), beulen: bø̄lǝ (Binderveld  [(de voor dieper uitploegen - vroeger voor bieten)]  ), bouwen: [bouwen] (Helden, ... ), bouwen met de wentelploeg: [bouwen] męt ˲dǝ wɛntǝlplōx (Baarlo), de graanvoor ploegen: dǝ [graanvoor] plugǝ(n) (Lommel), de zaadvoor ploegen: dǝ [zaadvoor] plōgǝ (Meeuwen), de zaadvoord maken: dǝ [zaadvoord] mãkǝ (Neerpelt), diep akkeren: [diep akkeren] (Berg  [(met tractorploeg)]  , ... ), diep bouwen: [diep bouwen] (Aijen, ... ), diep bouwen voor te zaaien: [diep bouwen] vø̜r tǝ zɛi̯ǝ (Lottum), diep derdoor houden: dīp ˲dǝrdø̜r hãldǝ (Oirlo), diep derdoor jassen: dīp ˲dǝrdø̜r jasǝ (Oirlo), diep omakkeren: dīp ǫmákǝrǝ (Gingelom), diep ombouwen: [diep ombouwen] (Horst, ... ), diep omdoen: [diep omdoen] (Boukoul, ... ), diep omrijden: [diep omrijden] (Lommel), diep omvaren: [diep omvaren] (Holtum), diep ploegen: [diep ploegen] (Achel, ... ), diep ploegen op het vroegjaar: [diep ploegen] op˱ ǝt ˲vrø̄xjǭr (Simpelveld), diep ploegen voor te zaaien: [diep ploegen] vø̜r tsǝ zīǝnǝ (Simpelveld), diep varen: [diep] ˲vãrǝ (Baexem, ... ), [diep] ˲vǭ.rǝ (Kanne), dieptelen: dīptø̄lǝ (Meijel), diepvoor ploegen: dip˲vǫu̯r [ploegen] (Sint-Truiden), diepvoor rijden: dip.vǫu̯r rę̄ǝ (Gingelom  [(jongere term)]  ), diepvoorden: [diep]˲vō ̞rdǝ (Bree, ... ), [diep]˲vōrdǝ (Nederweert, ... ), diepvoren: [diep]˲vou̯ǝrn (Kwaadmechelen), [diep]˲vō ̞rǝ (Neeroeteren), [diep]˲vōrǝ (Baarlo, ... ), [diep]˲vōrǝ(n) (Hamont, ... ), een diepe voor omrijden: ǝn dipǝ vǫu̯r [omrijden] (Gingelom), een goede voor derdoor varen: ǝn gui̯ vōr tǝrdōǝr vǭ.rǝ (Bokrijk, ... ), een ploegje onderuit rijden: ǝ pluxskǝ ǫndǝrø̜t rɛi̯ǝ (Tessenderlo), heel diep ploegen: hēi̯ǝl dip [ploegen] (Lommel), in de zaad varen: ęn ǝ zōt ˲vǭ.rǝ (Oud-Winterslag), omakkeren: emakǝrǝ (Mopertingen), ømakǝrǝ (Sint Pieter), onderuit rijden: õndǝrø̜t rɛi̯ǝ (Oostham, ... ), opakkeren: ǫpá.kǝrǝ (Hasselt), ploegen: [ploegen] (Beek, ... ), ter zaai ploegen: tǝr zǭ [ploegen] (Maasniel, ... ), tǝr zǭi̯ [ploegen] (Beegden, ... ), ter zaai varen: tǝr zǭ vārǝ (Baexem, ... ), tǝr zǭi̯ vārǝ (Baexem, ... ), twee voren akkeren: twęi̯ vō ̝ǝrǝn [akkeren] (Romershoven), twee voren boveneenvaren: twiǝ vōrǝ bōvǝnęi̯nvārǝ (Neeritter), twee voren diep akkeren: twęi̯ vø̄rǝ dip [akkeren] (Hasselt), twee voren opeenvaren: twiǝ vōrǝn ǫp˱ęi̯nvãrǝ (Thorn), twee voren ploegen: twiǝ vōrǝ [ploegen] (Berverlo), tweevoren: twē(ǝ)vōu̯ǝrǝn (Lommel), voor de zaadvoor ploegen: viǝr dǝ [zaadvoor] plōgǝ (Neeroeteren), voor zaad akkeren: vø̄r zǭt˱ akǝrǝ (Margraten), voor zaad varen: vø̄r z ̇ǭt ˲vārǝ (Baexem), voor zaadvoor ploegen: viǝr [zaadvoor] plōgǝ (Gruitrode), voor zaadvoord ploegen: viǝr [zaadvoord] plōgǝ (Grote-Brogel), voor zaai varen: vør zǭi̯ vārǝ (Neeritter), voorgoed omdoen: vø̄rgōt˱ [omdoen] (Neeritter), vø̜rgōt˱ [omdoen] (Heythuysen), wendelen: wɛndǝlǝ (Schimmert), zaadvoord varen: [zaadvoord] vā.rǝ (Wijchmaal), zaaibouwen: zǭi̯bǫu̯ǝ (Merselo), zaailand bouwen: [zaailand] bǫu̯ǝ (Middelaar, ... ), zaaivoren: zyǝvoǝrǝ (Hopmaal), zyǝvuęrǝ (Wintershoven), zōǝvő̜u̯rǝ (Nieuwerkerken) Onder diep ploegen wordt in dit lemma primair het ploegen van de zaaivoor verstaan: de manier van ploegen waarbij de aarde ¬± 20 cm wordt omgezet en waarbij de verspreide mest door de voorschaar of mestinlegger in de voor wordt geschoven, om vervolgens door de opgeploegde aarde te worden bedekt. Akkerland wordt voor wintergraan in het najaar, voor zomergewassen in het voorjaar gezaaivoord. Van een aantal termen in dit lemma, zoals diep (om)akkeren, diep (om)bouwen, (heel) diep ploegen e.d., wordt betwijfeld of ze het ploegen van de normale zaaivoor betreffen. Ze werden hier toch opgenomen, omdat ze niet onder te brengen waren in de lemmata te diep ploegen en ondergronden. Ze zullen in plaatsen waar men voor het ploegen van de zaaivoor een aparte term zonder diep als bepaling kent, van toepassing zijn op het ploegen van een diepere voor dan die welke bij het zaaivoren nodig of gebruikelijk is. Termen voor "twee voren op elkaar ploegen" vindt men ook in het lemma een weide scheuren. Voor (delen van) varianten in de (.. .)-vorm zie men de lemmata diep, ploegen en zaaivoor ca. [JG 1b + 1d; N 11, 42b + 46; N 11A, 108a + 111a + 132; A 27, 24b; Lu 5, 24b; monogr.] I-1