e-WLD begrippen 

 
 
Filteren... plaats=Bree

Overzicht

BegripTrefwoord: dialectopgave (plaats)Omschrijving
klappertjesgeweer add. pistonnetjesrevolver: pistòngskesrevolver (Bree) Een speegoedrepeteerrevolver, waarbij men d.m.v. een drukknop (vgl. Fr. piston) en een lintje pistòngskes, knallende geluiden kan maken. III-3-2
klaproos parapluutje: -  paraplukes (Bree), parapluutjes: pɛrǝplikǝs (Bree), pesseplietjes: pessepliekes (Bree), slaapkop: slaopkop (Bree), slǭpkǫp (Bree), #NAME?  slaapkop (Bree), slaapmuts: slǭpmɛts (Bree), -  slaapmuts (Bree), 2x = eigenlijk: P. somniferum L.  slaapmuts (Bree), stinkroos: stinkruus (Bree) klaproos [ZND 01 (1922)] || Papaver rhoeas L. Een tot 60 cm hoge, behaarde plant. De uit vier losse kroonbladeren bestaande bloem is vuurrood en aan de voet vaak zwart gevlekt. De zaaddoos is kaal, bijna eivormig, met donkere stempels in een radvormig figuur. De klaproos komt voor in en bij korenvelden op zwaardere grondsoorten, langs wegen, dijken en op ruigten en bloeit van mei tot juli. Bij de benamingen treedt wel verwarring op met de veel grotere en hogere (60 tot 120 cm) slaapbol (Papaver somniferum L.), die tot hetzelfde geslacht behoort. Dit geldt vooral voor de typen met maan-, slaap-, heul- en olie-. Zie Pauwels 1933 en Brok 1991. [A 13, 13; L 1, a-m; L 1u, 125; L 15, 9; S 18; monogr.] I-5, III-4-3
klauteren klefferen: klèferen (Bree), klimmen: klĕmə (Bree), klimmen (Bree) klauteren [ZND m] || klauteren (op een boom) [ZND B2 (1940sq)] || Op een boom klauteren [ZND 27 (1938)] III-1-2
klaver, algemeen klaver: klāvǝr (Bree), klee: kliǝ (Bree) De klaver- en klee-varianten in dit lemma vormen de verzamelnaam voor allerlei klaversoorten uit de familie van de Vlinderbloemigen. Klaver werd tot 1950 geteeld als groenvoer en als stoppelgewas. In de Nijmeegse lijst is niet naar de afzonderlijke soorten of naar de algemene naam gevraagd, alleen naar de benamingen voor verschillende oude klaversoorten. Hier zijn, naast de algemene naam in dit lemma, eerst enkele meestvoorkomende soorten apart behandeld en is tot slot een verzamellemma Andere Oude Klaversoorten toegevoegd. De scheiding in het Nijmeegse materiaal is achteraf aangebracht, op grond van de gewasnaam, de opmerkingen van de zegslieden en andere bronnen. Zie ook WBD.I, afl. 8, blz. 1408. [N 14, 83; JG 1a, 1b, 2b, 2c; A 4, 10; L 1, a-m; L B2, 348; L 20, 10; Wi 50; S 18; monogr.] I-5
klaveren in het kaartspel klaveren: klavere (Bree), klavərən hōͅəst (Bree), klîi, waarnaast ook klaver (meestal bij het kaartspel)  klāver (Bree) Hoe noemt u van het kaartspel de verschillende symbolen? (Het gaat om de gewone namen, niet om woorden voor "troef"enz.). - IV. Klaveren. [DC 52 (1977)] || Klaver. [ZND m] || Klaveren: klaveren aas (kaartspel). [ZND B2 (1940sq)] III-3-2
klaverjassen (kaartspel) klaverjassen: klaverjassen (Bree) Namen [en beschrijving] van diverse kaartspelen zoals: [bonken, eenentwintigen, hoogjassen, kajoeteren, klaverjassen, kwetten, kruisjassen, liegen, pandoeren, petoeten, schuppemiejen, smousjassen, tikken, toepen, wijveren, zwartebetten, zwartepieten, zwik [N 88 (1982)] III-3-2
klaverzuring zulker: zilker, silker (Bree) klaverzuring III-4-3
kledij, kleren kledage: kleiaasj (Bree), kleiage (Bree), kleiazjie (Bree), klēiazi (Bree), klēͅjāži (Bree), kleͅiazi (Bree), kleding: kleijing (Bree), kleren: kleijer (Bree), klēi̯ər (Bree), kleͅiər (Bree), klɛjər (Bree), t dinge, ploete, lijnwaad, kluft]: kleijer (Bree), klēͅiər (Bree), kleͅiazi (Bree), kleͅiər (Bree) [kleren] || Kent ge een verzamelwoord voor "de kleren"(kleerage, of een ander woord). [ZND 36 (1941)] || kleding, kledij (verzamelnaam) [kleerazie, klejaasj] [N 23 (1964)] || kleren, kledingstukken [kleer [N 23 (1964)] || Kleren. Ga eens en wees zo goed, en zeg aan uw zuster dat ze de kleren van uw moeder moet afnaaien en met de borstel afborstelen [ZND 04 (1924)] || verzamelwoord voor de kleding III-1-3
kleerhanger kapstok: kapstok (Bree) Een gebogen hout met een haak om kleren op te hangen (kleerhanger, kapstok) [N 79 (1979)] III-2-1
kleerkast klederkast: klēͅi̯ərkas (Bree) kleerkast [ZND 34 (1940)] III-2-1