22843 |
boompje wisselen |
boompje wisselen:
vgl. pag. 53: Boompje wisselen.
bömke wissele (Q020p Sittard),
Zie: kinderspelen.
bömke wissele (Q020p Sittard)
|
[Boompje wisselen]. || Boompje wisselen.
III-3-2
|
24511 |
boomstronk |
vot:
vot (Q020p Sittard, ...
Q020p Sittard),
vot van de boom:
de votte van de buim (Q020p Sittard)
|
boomstronk, de stomp-met-wortels van een afgehakte boom [N 27 (1965)] || boomtronk
III-4-3
|
24130 |
boomvalk |
kleine duivenstoter:
kleine doevesjteuter (Q020p Sittard, ...
Q020p Sittard)
|
boomvalk || valk: boomvalk (38 zomervogel met zeer lange spitse vleugels, zwarte pet en knevels, rossige broek; jaagt snel hoog in de licht; is niet algemeen; broedt in alleenstaande bomen [N 09 (1961)]
III-4-1
|
22339 |
boomvruchten stelen |
stropen:
sjtruipe (Q020p Sittard)
|
Boomvruchten stelen [tuten, stropen, bogeren, buten, afsnatsen]. [N 88 (1982)]
III-3-2
|
34565 |
boomwagen |
wimpel:
wømpǝl (Q020p Sittard)
|
Een kar die bestaat uit twee grote wielen, een as en een lange dissel. Deze kar wordt gebruikt om bomen en andere lange, zware voorwerpen te vervoeren, die men onder de as met een ketting bevestigt. De as tussen de wielen is niet recht, maar als een halve cirkel naar boven gebogen. De boomstam wordt boven in de halve cirkel opgehangen. De boomwagen wordt meestal door twee paarden.getrokken. In het grootste deel van Belgisch Limburg gebruikt men voor de boomwagen een benaming die tot het woordtype huurst kan worden herkend (zie Verstegen 1940). Omdat dit type zoveel vervormingen kende, is het hieronder opgesplitst in drie ondertypes (huts, uts, nuts). [N 17, 6 + 15b; N G, 51; N 50, 12b; JG 1d; L 1a-m; L 14, 20; L 32, 83; monogr.]
I-13
|
33280 |
boon, algemeen |
bonen:
bōnǝ (Q020p Sittard),
boon:
boon (Q020p Sittard),
buǝn (Q020p Sittard),
bōn (Q020p Sittard)
|
boon || Phaseolus L. Zoals bij de erwt gaat ook hier het lemma met de algemene benaming vooraf aan de namen van specifieke soorten. Enkelvouden en meervouden zijn apart gehouden. [JG 1a, 1b, 1c; L 1, a-m; L 1u, 21; L 8, 84; L 22, 3a; S 4; Wi 14; monogr.; add. uit N P, 23]
I-5, I-7
|
18698 |
boordenknoopje |
boordenknoopje:
baordeknuipke (Q020p Sittard),
beurdeknuipke (Q020p Sittard),
hemdsknoopje:
hummesknuipske (Q020p Sittard),
kraagknoopje:
kraagknuipke (Q020p Sittard),
kragenknoopje:
In 3 soorten/uitvoeringen.
kraageknuipke (Q020p Sittard)
|
boordeknoopje [N 23 (1964)]
III-1-3
|
27345 |
boorijzer |
boor:
bǭr (Q020p Sittard)
|
Werktuig om ronde gaten te maken in hout of metaal, bestaande uit een metalen staaf met snijdende delen. Het boorijzer wordt bevestigd in een handvat, een booromslag of in de kop van een boormachine. [N 53, 160a; N 53, 161b; monogr.]
II-12
|
31422 |
booromslag |
zwong:
šwøŋk (Q020p Sittard
[(meervoud: šwøŋkǝ of šwøŋ)]
)
|
Een C-vormige houten of metalen kruk waarmee bij de omslagboor een draaiende beweging aan het boorijzer wordt gegeven. Aan de bovenzijde is een leunknop aangebracht waarmee men tijdens het boren met de hand of met de borst druk kan uitoefenen op het boorijzer. Zie ook afb. 81 en het lemma ɛbooromslagɛ in Wld II.11, pag. 84. De omslagboor wordt door verschillende houtbewerkers gebruikt. De klompenmaker boort er bijvoorbeeld koppelgaatjes mee in klompen. Zie voor de woordtypen boordrouw en borendrouw uit respectievelijk Kerkrade e.o. (Q 121) en Montzen (Q 253) ook RhWb (I), kol. 1437, s.v. Drau, ø̄das Gestell am Handbohrer, das den eingesetzten Bohrer dreht, Bohrwinde Drehbügelø̄.' [N 33, 133; N 53, 161a; N 97, 110a; A 29a, 14a-14b; monogr.]
II-12
|
18863 |
boos |
colrig (<fr.):
Fr. colère
kollaerich (Q020p Sittard),
giftig:
giftich (Q020p Sittard),
kwaad:
koad (Q020p Sittard),
koat (Q020p Sittard)
|
01; kwaad [SGV (1914)] || boos || boos, kwaad ten gevolge van een belediging [kwaad, boos, vuil] [N 85 (1981)] || toornig
III-1-4
|