e-WLD begrippen 

 
 
Filteren... plaats=Zolder

Overzicht

BegripTrefwoord: dialectopgave (plaats)Omschrijving
wijde regenmantel zonder mouwen caban (fr.): kəbā (Zolder), cape (eng.): cape (Zolder) een wijde regenmantel zonder mouwen [N 59 (1973)] III-1-3
wijn wijn: wéén (Zolder) wijn [RND] III-2-3
wijzerplaat van een duivenklok cadran (fr.): O.a. duivent. Fr. cadran.  kadrao (Zolder) Wijzerplaat bij verouderde duivenklokken: papieren wijzerplaat waarop uur, minuut en seconde van aankomst van de duiven kon geregistreerd worden. III-3-2
wilde eend wilde eend: wul iën (Zolder) wilde eend III-4-1
wilde koe wilde koe: wøl [koe] (Zolder) Koe van onbekende of niet erkende afstamming. Bedoeld wordt een koe waarvan het ouderpaar niet bekend is of waarvan de afstamming niet is geregistreerd. Zie voor de fonetische documentatie van (koe) het lemma ''koe'' (3.3.1). [N 3A, 3a; monogr.] I-11
wilde roos (hondsroos, enz.) egelantier: verzamelfiche ZND01, a-m; ZND01, u 051 en ZND15, 004; deze laatste ook bij Har Brok  eglantier (Zolder) egelantier [ZND 01 (1922)] III-4-3
wilde zuring koekoeksla(ad): kukukslǭt (Zolder) Wilde zuring of veldzuring, een algemeen voorkomende plant met rood uitziende stelen en een losse aarachtige bloemtop die in de weiden en langs de sloten groeit: Rumex acetosa (tot 50 cm hoog) of Rumex acetosella (25 cm hoog). Botanici onderscheiden vele variëteiten, die ongetwijfeld tussen de onderstaande namen zijn terug te vinden. Naamsverwarring met de klaverzuring (Oxalis acetosella), die van een andere familie is dan de veldzuring, slechts 10 cm hoog en met drietallige blaadjes gelijkend op de gewone klaver, is zeker niet uit te sluiten. De meest voorkomende volksnamen voor deze plant bevatten het element klaver-; daarom zijn deze apart geplaatst (groep B). Onder C staan nog enkele volksnamen die doorgaans andere planten aanduiden, zoals hazebrood (voor Luzula, veldbies), hondsribbe (voor Plantago lanceolata, smalle weegbree) en suikerij (voor Taraxacum, paardebloem); zie ook de toelichting bij het lemma ''oude grassoorten''. Wel moet onderscheid gemaakt worden tussen de hier behandelde wilde zuring die als onkruid wordt beschouwd en die de koeien niet eten (en dus moet worden bestreden) en de tamme zuring die als groente wordt gekweekt. De Limburgse volksnamen voor deze laatste plant komen ter sprake in de afleveringen over het Boerenhuis bij de moestuin. Zie afbeelding 1.' [N 14, 84a; JG 1b, 2c; L 34, 57; monogr.] I-3
wilgenkatje poesje: pūzəkəs (Zolder) katjes v. sommige bomen [ZND 34 (1940)] III-4-3
wimper plimp: plømpe (Zolder) lange wimpers (haartjes aan de oogleden) [ZND 34 (1940)] III-1-1
windzuiger windzuiker: we.nt˲zǭ.kǝr (Zolder) Paard dat zich bijv. op de rand van een deur of voerbak vastklemt en met een klokkend geluid lucht naar binnen zuigt, die in de plaats van in de longen in de maag terechtkomt. Door te veel lucht in de maag kan het koliek (zie het lemma ''buikkrampen'' (7.4)) krijgen. [JG 1a, 1b; N 8, 62q, 84f en 85; A 48A, 41b en 41c] I-9