e-WLD begrippen 

 
 
Filteren... plaats=Zonhoven

Overzicht

Gevonden: 5466
BegripTrefwoord: dialectopgave (plaats)Omschrijving
baard vlimmen: vlø̜m (Zonhoven), vlø̜mǝn (Zonhoven) De scherpe uitsteeksels van de aar bij sommige graangewassen: kafnaalden. Het type baard is een verzamelnaam; het type vlimmen is het meervoud van vlim dat eigenlijk de afzonderlijke kafnaald aanduidt die aan het omhulsel van de korrel vastzit. Wanneer het type vlimmen als dubbelopgave naast baard voorkomt (dat is het geval in L 286, 312 en 313), dan is de betekenis van vlimmen: het omhulsel waarin de korrel zit. Vergelijk ook de lemma''s ''graanafval'' (6.1.30) en ''spikken'' (6.1.31). Zie afbeelding 2, f. [JG 1a, 1b, 1c, 1d, 2c; A 25, 11; NE 2.I, 51; monogr.; add. uit N 14, 131] I-4
baarmoeder baarmoeder: baarmoeder (Zonhoven) baarmoeder [N 10c (1995)] III-1-1
baars baars: bōͅrs (Zonhoven) baars III-4-2
baarspelen baren: VD baar, baarspel en baar spelen (gew.), S. barrespelen, DC en T., deel I, p. 126 baarspelen;  baare (Zonhoven) *Baren: Het **baarspel spelen: een loop- en vangspel door twee groepen tussen twee **baren (strepen, getrokken als grenslijn). III-3-2
babbelaar babbeltje: babbelke (Zonhoven), babbelut: babbelut (Zonhoven), karamel: kermél (Zonhoven), Fr. caramel  kermél (Zonhoven), Verklw. kermélleke  kermél (Zonhoven), kebabbel: kababbel (Zonhoven) babbelaar || karamel || klontje van gebakken suiker || snoepje van gebrande suiker in een kleurig papiertje gevouwen || soort van ulevel III-2-3
baby, zuigeling plat kind: klemt 2e syll.  platkéjnt (Zonhoven), zuiker: zóó.ker (Zonhoven) Hoe spreekt men in uw dialect over een kindje beneden een jaar [ZND 49 (1958)] || kind dat gezoogd wordt III-2-2
bak bak: bak (Zonhoven), slagkarbak: slǭxkārbak (Zonhoven), trog: trōx (Zonhoven) Het gedeelte van de kar, wagen of kruiwagen waarin de lading vervoerd wordt. De bak bestaat uit zijwand, voorwand, achterwand en bodem (zie die lemmata). Er kunnen zo nodig verhoogsels op gezet worden. Het woordtype brak betekende oorspronkelijk "zijwand" en werd als zodanig dikwijls in het meervoud gebruikt. De betekenis van de enkelvoudsvorm ontwikkelde zich metonymisch naar "bak in zijn geheel". De betekenis "draagbalk van de bak" (zie het lemma draagbalken), verwant met "zijwand", komt nog vaak voor, vooral in Nederlands Limburg. De woordtypen slagbak, kipbak, slagkarbak, aardkarbak en clitchètbak duiden een bak aan die kan kippen. [N 17, 22; N 18, 99; N G,, 57; JG 1a; JG 1b; JG 1d; JG 2b; monogr] I-13
bakhuis bakhuis: bakǝs (Zonhoven) Het bakhuis is een vertrek of, vaak alleenstaand, gebouw waar de bakoven zich bevond. Daarin bakte men vroeger brood en in veel gevallen kookte men daar ook het veevoer. Zie afbeelding 13. [N 5A, 79a; N 5, 109; L 1, a-m; L 12, 8; OB 2, 1; monogr.; add. uit S 50; Gwn 4, 2] I-6
bakkebaard(en) bakkebaard(en): bakkebaard (Zonhoven) Bakkebaard: baard die men alleen op of langs de wangen laat groeien (bakkebaarden, fabriezen, favoris) [N 106 (2001)] III-1-1
bakken bakken: bakken (Zonhoven), bàkkə (Zonhoven), bákke (Zonhoven), Broet, vlao.ëj, vliesj bákke: bakken en braden  bákke (Zonhoven), kunnen: kunnen (Zonhoven) bakken [RND], [ZND 01 (1922)] || bakken en braden || bakken; Hoe noemt U: Spijzen met boter of vet bereiden (kuinen) [N 80 (1980)] III-2-3