| 25095 |
repareren |
maken:
maken (L115p Mook),
repareren:
repareren (L115p Mook)
|
Herstellen of repareren van schoenen. [N 60, 231b; N 60, 231c]
II-10
|
| 24294 |
restant insecten |
sintjanskever:
Additie bij vraag 119: In Mook spreekt men van de St. Jans-kever: eind juni-begin juli (St. JAn 24-6). Is anders dan de meikever. Vliegt graag s avonds boven (sier-)prunus
St. Jans-kever (L115p Mook)
|
sintjanskever [N 83 (1981)]
III-4-2
|
| 24295 |
restant zoogdieren |
tam:
taame (L115p Mook)
|
tam [DC 19 (1951)]
III-4-2
|
| 32583 |
riek, mestriek |
mestriek:
[mest]rīk (L115p Mook
[(vier - soms vijf)]
),
riek:
rīk (L115p Mook)
|
Een riek die vroeger vaak drie, tegenwoordig meestal vier tanden telt en die gebruikt wordt om de stallen uit te mesten, mest te laden en mest te verspreiden op het land, ook om aardappelen te rooien, aardkluiten fijn te maken e.d. Voorzover het materiaal daaromtrent gegevens bevatte, is in dit lemma achter de plaatsnummers melding gemaakt van het aantal tanden dat de (mest)riek ter plaatse telde. Benamingen van de (mest)riek naar het aantal tanden vormen de tweede helft van dit lemma. Niet opgenomen zijn namen voor een drietandige vork, die blijkens de opgave gebruikt werd om graanschoven en/of hooi op te steken, noch benamingen voor de vijf- of zestandige riek die - met of zonder bolletjes aan de tanden - dient om bieten of aardappelen op te scheppen. [N 5A, 50b; N 11, 28; N 11A, 13a + c; N 14, 81 add.; N 18, 23 + a + b; N 18, 24 add.; JG 1a + 1b; A 28, 4a + b; Av 1, III 5; L B2, 242; L 16, 18b; Gi 2, 179; Lu 6, 4a + b; S 29; Gwn 8, 3; Wi 3 add.; div.; monogr.]
I-1
|
| 32589 |
rij mesthoopjes |
rij mesthoopjes:
rēi̯ [mesthoopjes] (L115p Mook)
|
Meestal wordt de mest op het land in hoopjes van de kar afgetrokken. Deze hoopjes vormen samen een aantal evenwijdige rijen. Van de benamingen voor een rij mesthoopjes zijn er enkele mogelijk (ook) van toepassing op een ononderbroken streep mest, zoals bedoeld met de termen aan het einde van het lemma. Voor het [... [N 11, 19; N 11A, 20c; N M, 11 add.; A 9, 31 add.; monogr.]
I-1
|
| 32588 |
rijen mesthoopjes markeren |
aftreden:
(wel met "de rijen" of "het land" als object)
aftrē̜i̯ǝ (L115p Mook)
|
Voordat er mesthoopjes in evenwijdige rijen op een akker worden uitgereden, schrijdt de boer het perceel af, waarbij hij om de zoveel passen het begin van elke rij markeert met een bepaald teken (een stokje, een kuiltje in de grond, een hoopje aarde e.d.). De afstand tussen de rijen kan variëren van 3 tot 9 meter. Bepalend voor die afstand is de hoeveelheid mest die de bodem nodig heeft, ofwel de hoeveelheid mest die beschikbaar is. [N M, 11; N 11A, 22]
I-1
|
| 21269 |
rijkdom |
rijkdom:
rikdom (L115p Mook)
|
rijkdom [RND]
III-3-1
|
| 20816 |
rijp |
rijp:
rĭĕp (L115p Mook)
|
rijp [RND]
III-2-3
|
| 17599 |
rimpels |
rimpels:
rimpels in den kop (L115p Mook)
|
Hoe noemt men de plooien in de huid van een mens ? Bedoelt worden vooral de plooien in het voorhoofd. Wat is hiervan het enkelvoud ? [DC 18 (1950)]
III-1-1
|
| 32830 |
ringrol, cambridgerol, puntrol |
ringelwals:
reŋǝlwãls (L115p Mook)
|
Dit lemma bevat benamingen voor a) de landrol die bestaat uit naast elkaar draaiende ringen van dezelfde diameter en met een V-vormige velg, b) de rol die bestaat uit afwisselend naast elkaar staande ringen met een V-vormige velg en ringen met een getande velg, c) de rol waarvan de cylinderomtrek voorzien is van priktanden. Zie afb. 83 en 84. [N 11A, 190; div.]
I-2
|