e-WLD begrippen 

 
 
Filteren... plaats=Opglabbeek

Overzicht

BegripTrefwoord: dialectopgave (plaats)Omschrijving
te licht in de rug te licht op de rug: tǝ lext ǫpǝ ręq (Opglabbeek) Als men teveel achteraan in de kar laadt, kan het paard de kar moeilijker trekken, omdat door het gewicht van de lading de bruikriem omhoogdrukt. Hierdoor kan de kar de neiging hebben om te wippen (zie ook voor het lemma de kar wipt. [N 17, 96 + 99] I-13
te snel verwerkt niet opstijven: (het vlees) stīft nēt ǫp (Opglabbeek) Het slachtvee moet, nadat het is gedood en uitgeslacht, een poos besterven. Pas als het vlees door en door koud is geworden kan het verwerkt worden. Doet men dit eerder, dan is de smaak van het vlees minder en bederft het veel sneller. Bovendien laat niet afgekoeld vlees zich veel moeilijker snijden dan koud vlees, dat immers steviger is. [N 28, 96; monogr.] II-1
te veel zwermen eigen doodzwermen: eigen doodzwermen (Opglabbeek) Het te veel zwermen van een volk. Wanneer een volk te veel zwermt, verzwakt het. Elke zwerm is een splitsing en daardoor een verzwakking van het moedervolk. Wanneer een volk zo sterk achteruitgaat in bijental, dat het zich niet meer kan handhaven, heeft het zich doodgezwermd. [N 63, 39d] II-6
te wijd te royaal: tǝ rǝjāl (Opglabbeek) Te ruim, gezegd van een kledingstuk of kledingstukonderdeel. [N 59, 130a; N 62, 26c; MW] II-7
te zwaar in de rug te zwaar in de rug: tǝ zwār en dǝ ręx (Opglabbeek) Als men teveel vooraan in de kar laadt, kan het paard de kar moeilijker trekken, omdat door het gewicht van de lading de draagriem op de rug van het paard drukt, waardoor het paard snel vermoeid raakt. [N 17, 96 + 99] I-13
teelballen kloten: kluutə (Opglabbeek), klūūtə (Opglabbeek), B.v. luip nao de kluute.  kluutə (Opglabbeek) [N 10c (1995)]geslachtsdelen in het algemeen [N 10c (1995)] || mannelijke geslachtsorgaan [gemach, gemaacht] [N 10c (1995)] III-1-1
teellid paardslul: pē̜.rsløl (Opglabbeek), schacht: šaxt (Opglabbeek) Penis of roede. [JG 1a, 1b; N 8, 36, 37a en 37b] I-9
teen teen: tīn (Opglabbeek), tīən (Opglabbeek) een teen [ZND A2 (1940sq)] || teen [N 10b (1961)] III-1-1
teentreder trippelaar: trīǝpǝlɛ̄r (Opglabbeek) Paard met naar binnen gedraaide hoeven, waarvan het het voorste deel eerst op de grond zet, omdat een achterpees lam is; daardoor heeft het geen vlotte gang. [N 8, 84b] I-9
tegelijkertijd galopperen en draven kletteren: klɛtǝrǝ (Opglabbeek) Gelijktijdig galopperen en draven, bijv. met de voorpoten galopperen en met de achterbenen draven, ofwel afwisselend draven en galopperen. De correspondenten kennen hiervoor weinig specifieke woorden: enkel fetteren en springen. Er komen wel een aantal klanknabootsende woorden voor in de betekenis "snel, wild lopen". [N 8, 20, 81c en 81e] I-9