id | Begrip | Trefwoord: dialectopgave (plaats) | Omschrijving |
---|---|---|---|
34489 | van veren wisselen | ruizelen: rȳzǝlǝ (Swalmen) | [N 19, 51; L 6, 20; L 42, 5; L 48, 10; A 26, 8; Lu 2, 10; Lu 4, 8; S 30; JG 1a, 1b, 2a-2, 12, 2c; monogr.] I-12 |
22355 | van zijn plaats rollen | varen: vārə (Swalmen) | Van zijn plaats rollen, gezegd van een tol die uitgedraaid is [binnen, birzen, bizzen, brienen]. [N 88 (1982)] III-3-2 |
22352 | vanger bij krijgertje spelen | grijper: grīəpər (Swalmen), jager: jaeger (Swalmen) | De persoon die vangt bij het krijgertje spelen [pakker, seseur]. [N 88 (1982)] III-3-2 |
22091 | vangijzertje, vangklep aan duiventil | dringer: dringers (Swalmen) | Hoe heet een van de daarbij scharnierende draden? [N 93 (1983)] III-3-2 |
18808 | vanzelfsprekend | vanzelf: vanzèlf (Swalmen) | vanzelfsprekend, natuurlijk [ralik] [N 85 (1981)] III-1-4 |
24518 | varen (alg.) | varen: vare (Swalmen), WLD vâaren (Swalmen) | Varen, een exemplaar van de klasse van overblijvende sporendragende planten (varen, varink, portemonnaie, paddevaal, vaar, foezjéér, vlaander, hanekam) [N 92 (1982)] III-4-3 |
34297 | varken | varken: vɛrkǝ (Swalmen), vɛrǝkǝ (Swalmen), vɛ̄rkǝ (Swalmen) | Bedoeld wordt een varken in het algemeen, niet geslachtelijk of naar leeftijd onderscheiden. [N 19, 1; N M, 7; N C; N C, add.; RND 46 en 84; L 8, 19; L 8, 32; L mon.; S 39; JG 1a, 1b, 2c add.; R (s] I-12 |
34298 | varken (bijzondere namen) | kuus: kuš (Swalmen), kyš (Swalmen) | In de Nijmeegse vragenlijst 19 vraag 2 werd gevraagd: "Kent uw dialect bijzondere namen voor varken?" In het lemma ''varken'' (1.1.1) zijn de algemene benamingen voor het varken ondergebracht; in dit lemma de bijzondere. Er is overlapping in de naamgeving. [N 19, 2; monogr.; Vld] I-12 |
34316 | varken van acht tot twaalf weken | scheuteling: šø̄.tǝleŋ (Swalmen), šø̄tǝleŋ (Swalmen) | De benamingen duiden doorgaans op een big van acht tot twaalf weken. Het gewicht van dit varken varieert van ongeveer 30 kg tot ongeveer 50 kg. [N 19, 4a; N 76, 3c; N C, 9c; JG 1a, 1b, 2c; L 37, 49b; L 37, 49e; L 3, 2b; L 1a-m; A 4, 4b; Gwn; monogr.; N C, add.; N 19, Q 111 add.] I-12 |
34605 | varkenshort, varkensbak | varkenshort: vęrkǝshōrt (Swalmen) | Hek of kist gebruikt voor het vervoer van varkens. Onder A. staan de woordtypes die betrekking hebben op een gewelfd hek dat uit drie gebogen plankjes bestond (voor, midden en achter) die met een tiental latten verbonden werden. Dit hek werd over de wagen gelegd om te voorkomen dat de varkens uit de kar zouden springen. Onder B. staan de woordtypes die betrekking hebben op een planken kist waarin de varkens gezet werden en die op de kar geplaatst werd. Op de kaart wordt een zaakgrens zichtbaar die door het midden van Nederlands Limburg loopt. Uit het feit dat deze vraag in de vragenlijst slechts sporadisch werd ingevuld, kan geconcludeerd worden dat dit voorwerp waarschijnlijk niet of nauwelijks nog in gebruik was. Het ontbreken van materiaal voor Belgisch Limburg kan erop wijzen dat het voorwerp daar ofwel al langer verdwenen is, ofwel nooit in gebruik is geweest. [N 17, 37b + 72d + 73; A 26, 3a] I-13 |