id | Begrip | Trefwoord: dialectopgave (plaats) | Omschrijving |
---|---|---|---|
23758 | heiligedag | heiligedag: heiligedaag (Tegelen) | Een kerkelijke feestdag door de week die als zondag te vieren is [heiligedag, planke zondeg]. [N 96C (1989)] III-3-3 |
23893 | heiligen, zaligen | heiligen: heilige (Tegelen) | De zaligen, de heiligen in de hemel. [N 96D (1989)] III-3-3 |
23391 | heiligenbeeld | beeld: beeld (Tegelen), beelde (Tegelen), heiligenbeeld: hieligebeelde (Tegelen), kerkbeeld: kerkbeelden (Tegelen) | De beelden in de kerk, de kerkbeelden [beelde, bilde, fiegoere, sjtatoeë, hèlligebeelde, hilliejefijoere?]. [N 96A (1989)] || Een beeld van een heilige, gemaakt van hout, aardewerk, gips e.d. [N 96B (1989)] III-3-3 |
23656 | heiligenmedaille | medaille (<fr.): medaalie (Tegelen) | Een rond of ovaalvormig lichtmetalen plaatje waarop Jezus of een heilige is afgebeeld [medalje, medallie, medallieje?]. [N 96B (1989)] III-3-3 |
23751 | heiligenprentje | prentje: printje (Tegelen) | Een heiligenprentje, santje, ter opwekking van de devotie. [N 96B (1989)] III-3-3 |
23963 | heiligschennis | heiligschennis: heiligschennis (Tegelen) | Heiligschennis, heiligschending, heiligschenderij, sacrilegie. [N 96D (1989)] III-3-3 |
19044 | heimwee | heimwee: heimwië (Tegelen) | heimwee (hebben als iemand ergens niet kan wennen en erg naar huis verlangt, zegt men: Hij heeft (veel/erg/zon) .... [DC 45 (1970)] III-1-4 |
30064 | heipalen | funderingspalen: føndēreŋspø̜̄l (Tegelen) | De houten of betonnen palen die bij een paalfundering gebruikt worden. In L 321 waren de heipalen vervaardigd van de houtsoort 'pitchpine' ('petšpīnǝ') of 'grenen' ('grē̜nǝ'). [N 31, 4b; N 31, 4a; N 31, 5a] II-9 |
26741 | heizicht, heizeis | heizicht: heizicht (Tegelen), hęjzex (Tegelen) | Gereedschap om hei te maaien. In dit lemma zijn verwerkt de gegevens van de enqu√™tevraag naar ''de zeis om hei te maaien'' (I, 26b) en de vraag naar ''de zeis speciaal voor hei te maaien en russen te steken'' in N 18, vraag 77. Van Vessem wijst op pag. 99 ook al op het probleem dat veel informanten de zicht- en zeisbenamingen door elkaar heen gebruiken, omdat de overeenkomst tussen beide werktuigen erg groot is. Ook in dit lemma komen de zicht- en zeisbenamingen door elkaar heen voor. Men mag er niet van uitgaan dat de verschillende woordtypen steeds hetzelfde gereedschap aanduiden. Gemeenschappelijk is welde gebruiksmogelijkheid van dit gereedschap, namelijk om er hei mee te maaien. Een verschil tussen heizicht en heizeis kan zijn dat de heizicht twee handvaten heeft, terwijl de heizeis één handvat heeft. Het blad van de heizicht kan ook kleiner zijn en vooral korter dan dat van de heizeis.' [N 18, 77; I, 26b] II-4 |
26734 | heizode | heiplag: hęi̯plaq (Tegelen), plag: plak (Tegelen), plaq (Tegelen) | Afgestoken stuk hei. [N 14, 77b; N 14, 77c; N 27, 39h; N 27, 39g; N 18, add.; N 11, add.; S 46; A 39, 15a; A 39, 15b; R 3, 98; L 8, 123; L B2, 274; AGV, k6; monogr.] I-8 |