id | Begrip | Trefwoord: dialectopgave (plaats) | Omschrijving |
---|---|---|---|
21043 | honing | honing: howneŋk (Borlo), owneŋk (Borlo) | Produkt door de bijen uit bloemvocht of nectar bereid en afgezet in de cellen van de raten. Honing is een zoete stof die door mensen als voedingsmiddel wordt gebruikt. [N 63, 43b; N 63, 111; L 1a-m; L 35, 105; S 14; S 38, JG 1a+1b; JG 2b-5; Ge 37, 128; A 9, 8; monogr.] II-6 |
32771 | hoofdbalken van de eg | balken: bálǝkǝ (Borlo) | De rechte of lichtelijk gebogen, zwaardere balkjes van het egraam, die door de lichtere scheien op een bepaalde afstand van elkaar gehouden worden. Meestal zijn - vooral bij de vierhoekige eg - in deze balken de tanden aangebracht. Voor de plaatsen waar men voor de hoofdbalken van de eg geen aparte term gebruikt, zie men het vorige lemma. [JG 1a + 1b; N 11, 69a; N 11A, 155a; monogr.] I-2 |
18187 | hoofddoek | hoofdneusdoekje: ho.fnøydøkskə (Borlo), neusdoek: nøi̯zduk (Borlo) | Hoofdbedekking ter bescherming tegen de felle zon in de oogsttijd. De laatste opgaven van het lemma, met het type hoed, zijn allicht geen hoofddoeken, maar hoofdbedekkingen. [JG 1a, 1b, 1c, 1d, 2c] || hoofddoek dichtgeknoopt onder de kin [plak, pleksek, kopdeuksek, zielewermer] [N 23 (1964)] I-4, III-1-3 |
20767 | hoofdkaas | hoofdkaas: hy(3)̄ətkēəs (Borlo) | hoofdkaas [Goossens 1b (1960)] III-2-3 |
23305 | hoofdkap van vrouwelijke religieuzen | nonnenkap: noͅnəkap (Borlo) | hoofdkap van vrouwelijke religieuzen [N 25 (1964)] III-3-3 |
24344 | hoofdluis | beestje: bīskə (Borlo), luis: lās (Borlo), lø͂ͅs (Borlo) | hoofdluis [N 26 (1964)] || luis (znw enk) [N 26 (1964)] || luis (znw mv) [N 26 (1964)] III-4-2 |
18059 | hoofdpijn | koppijn: kop-pijn (Borlo), koppijn (Borlo) | Hoofdpijn. Ik heb hoofdpijn. [Lk 05 (1955)] || ik heb hoofdpijn [ZND 34 (1940)] III-1-2 |
33932 | hoofdstel | toom: tūm (Borlo) | Stel van leren riemen op het hoofd van het paard als het ingespannen is. Het woordtype hoofdsel is vermoedelijk ontstaan uit hoofdstel. Loesj als simplex of als eerste lid van een samenstelling gaat terug op het Franse louche "schuin/scheel". [JG 1a, 1b, 1c, 2b, 2c; N 13, 17; R 3, 60; monogr.] I-10 |
23341 | hoofdtooi van communiemeisjes | communievoile (<fr.): koͅmønīvōəl (Borlo), kroontjesvoile (<fr.): kry(3)̄nkəsvōəl (Borlo) | Sluier, lange witte ~ met een kroontje van wasbloempjes, hoofdtooi van Communiemeisjes. [N 25 (1964)] III-3-3 |
23277 | hoogmis | hoge mis: hu:əgəmis (Borlo) | hoogmis [RND] III-3-3 |